FELICYTA I EDWARD DAMCZYKOWIE
Felicyta Damczyk (z d. Podlakówna) urodziła się 11 czerwca 1922 roku w Ceradzu Kościelnym (powiat Poznań), w rodzinie tamtejszego kierownika szkoły podstawowej Franciszka Podlaka i matki z d. Szymańskiej.
Ukończyła szkołę podstawową w Niedźwiedziu k. Ostrzeszowa oraz prywatne gimnazjum Sióstr Nazaretanek w Ostrzeszowie. Gimnazjum ukończyła tuż przed wybuchem II wojny światowej.
Na początku wojny Felicyta Podlak odpowiedziała na apel PCK w Ostrzeszowie i wraz z matka Heleną aktywnie włączyła się do niesienia pomocy jeńcom wojennym, którzy tysiącami napływali do utworzonego przez Niemców obozu jenieckiego stalagu XXI A. Za tę działalność została aresztowana. Co prawda, z uwagi na swój wiek i po interwencji rodziny, zwolniono ją z aresztu, jednak zagrożenie wywiezienia na roboty przymusowe w głąb Trzeciej Rzeszy było coraz większe.
Za namową rodziców oraz seniora Ostrzeszowa, pana Pawła Krintha, w nocy dnia 25 kwietnia 1941 roku, wraz z swoimi przyjaciółkami Haliną Rosówną oraz Ludwiką Lejanką przedostała się przez zieloną granicę do Wrocławia.
We Wrocławiu Felicyta Podlak otrzymała pracę pomocy domowej, co było możliwe dzięki pomocy przebywających w mieście ostrzeszowiaków - głównie Wandy Biskupskiej. Podczas pobytu we Wrocławiu nawiązała kontakt z pochodzącymi z ziemi kępińskiej oraz ostrzeszowskiej osobami działającymi w antyhitlerowskim ruchu oporu "Olimp". Do osób tych należeli m.in. Edward Damczyk z Kępna (przyszły mąż), jego brat Aleksander, bracia Wyderkowscy, Władysław Stankiewicz, Janina Frykowska, Alojzy Marszałek, Irena Janikowska, Alfons Weber oraz Rafał Twardzik.
Działalność "Olimpu" trwała kilkanaście miesięcy, jednak w 1942 roku Gestapo wpadło na trop organizacji, co wywołało wielką falę aresztowań. W ich trakcie aresztowano ponad 400 osób. Wielu z aresztowanych nie przeżyło.
Felicyta Podlak została aresztowana 5 czerwca 1942 roku i przebywała kilka miesięcy w więzieniu śledczym we Wrocławiu poddana brutalnym przesłuchaniom. Zwolniona z aresztu została zmuszona do podjęcia pracy w domu pracownika Gestapo Günthera Hanne, gdzie cały czas była śledzona i podlegała kontroli. W roku 1944 wraz z rodziną gestapowca, który został służbowo przeniesiony z Wrocławia, wyjechała do Osucha - wsi w powiecie czarnkowskim nad Notecią.
Kiedy w styczniu 1945 do Czarnkowa zbliżał się front, pomimo stałego nadzoru gestapo, Felicyta Podlak uciekła od rodziny Hanne a później ukrywała się w okolicznych lasach.
Po wyzwoleniu pracowała w miejscowym szpitalu i rozpoczęła poszukiwanie rodziny, która w dniu 15 czerwca 1944 została wywieziona na roboty przymusowe do Niemiec w ramach wielkiej akcji wysiedleńczej ludności polskiej z Ostrzeszowa.
Rodzinę znalazła we Wrocławiu, gdzie po powrocie z obozu koncentracyjnego Mathausen przebywał również jej narzeczony z okresu wojny Edward Damczyk. We wrześniu 1945 zawarli związek małżeński w kościele ojców Franciszkanów na Karłowicach i zamieszkali przy ul. Bończyka 25.
Edward Damczyk został współorganizatorem I Państwowego Gimnazjum i Liceum we Wrocławiu przy ul. Poniatowskiego, gdzie do chwili przejścia na emeryturę pracował jako nauczyciel wychowania fizycznego.
Felicyta Damczyk przez 23 lata pracowała w bibliotece Wydziału Farmacji Akademii Medycznej. Działała aktywnie jako członek Towarzystwa Miłośników Wrocławia, szczególnie w jego sekcji historycznej "Ludzie z literą P". Była popularyzatorką dziejów Polaków w wojennym Wrocławiu. Dzięki głównie jej zaangażowaniu uczczono pomnikiem pomordowanych członków ruchu oporu "Olimp". Mimo podeszłego wieku oraz złego stanu zdrowia do ostatnich dni swego życia brała aktywny udział w życiu społecznym miasta a Karłowice były Jej magicznym miejscem.
Felicyta Damczyk zmarła w dniu 9 kwietnia 2004 roku.
Zobacz też:
Wspomnienia Felicyty Damczyk
Wspomnienia Edwarda Damczyka
Informacje zostały udostępnione przez Pana Jerzego Podlaka, za co serdecznie dziękujemy.
|