II Międzynarodowy Festiwal Muzyki "PAX ET BONUM PER MUSICAM" Wrocław-Karłowice

W dniach od 30 września do 3 października 2005 roku odbył się w naszym kościele, p.w. św. Antoniego z Padwy, II Międzynarodowy Festiwal PAX ET BONUM PER MUSICAM "Pokój i dobro przez muzykę" - tak właśnie brzmi w polskim tłumaczeniu główne motto Festiwalu.
Muzyka, która potrafi wyrazić to, czego nie oddadzą w pełni słowa. Muzyka niosąca optymizm, która łączy, wzbogaca i pozwala się wznieść ponad podziały niezależnie od naszych poglądów czy wyznania.
Oprócz idei pokoju i dobra, jednym z głównych powodów organizowania festiwalu jest chęć a wręcz konieczność zaprezentowania organów znajdujących się w kościele św. Antoniego szerokiej publiczności. Trzeba w tym miejscu powiedzieć, że zabytkowe karłowickie organy należą niewątpliwie do grona najcenniejszych instrumentów w mieście.
Zbudowała je znakomita śląska firma organmistrzowska Schlag & Söhne ze Świdnicy. Organy szczęśliwie uniknęły zniszczeń wojennych a także późniejszych, różnorodnych, często nieprzemyślanych przeróbek. (miało to niestety miejsce w wielu wrocławskich organach). Wszystkie piszczałki, wiatrownice a więc i całe brzmienie instrumentu zostało zachowane w stanie oryginalnym.
Prospekt organowy, czyli to, co widzimy kierując nasz wzrok w kościele w kierunku chóru muzycznego, jest dziełem wybitnym. Zachwyca on swoim rozmachem, ekspresją i niepowtarzalnością kompozycyjną, mimo iż powstał w okresie, gdy w budownictwie organowym coraz wyraźniej dochodziła do głosu monotonna sztampowość elementów.
Z pewnością nie znajdziemy drugiego tak interesującego przykładu neogotyckiego prospektu na całym Dolnym Śląsku. Po sukcesie pierwszej edycji festiwalu w 2004 roku podjęto decyzję jego kontynuacji.
Ponownie zebrano komitet festiwalowy i pod przewodnictwem naszego o. Proboszcza Tobiasza Fiećko rozpoczęto pracę nad organizacją II Międzynarodowego Festiwalu PAX ET BONUM PER MUSICAM. Kierownictwo artystyczne całości powierzono obecnemu organiście p. Bartoszowi Sozańskiemu. Przez wiele miesięcy trwały żmudne przygotowania. Należało opracować program, zaprosić artystów, szukać sponsorów, zabiegać o patronaty, zadbać o reklamę, wydać programy, foldery, zaproszenia i wykonać wiele, wiele innych czynności, bez których festiwal nie miałby szans na powodzenie.
Przy organizacji koncertów pomagali także woluntariusze, dzięki którym udało się rozwiązać wiele problemów.

30 września piątek
Inauguracyjny koncert festiwalu uświetnił swym występem zespół w składzie:

Katarzyna Stankowska - wokal
Marek Markowski - instrumenty klawiszowe
Jakub Olejnik - kontrabas
Przemysław Jarosz - perkusja

W klimacie jazzowo religijnym w interesujących aranżacjach zabrzmiały polskie i angielskie utwory religijne oraz standardy jazzowe. Koncert został gorąco przyjęty przez publiczność, której m.in. bardzo spodobał się wokal Katarzyny Stankowskiej.
Wieczorem mogliśmy wysłuchać utworów na skrzypce, altówkę a także dzieł organowych w wykonaniu studenta klasy organów wrocławskiej Akademii Muzycznej Marka Stawickiego oraz absolwenta tejże uczelni - skrzypka i altowiolisty Bartosza Bokuna.
Młodzi artyści zaprezentowali ciekawy program a ich wykonania stały na wysokim poziomie artystycznym.
Pierwszy dzień festiwalu zakończył recital organowy Renaty Stivriny - młodej utalentowanej, organistki łotewskiej. Artystka podczas koncertu zaprezentowała obszerny, przekrojowy program złożony z dzieł kompozytorów działających w czasach baroku, romantyzmu i w XX wieku.

1 października sobota
Centralnym punktem drugiego dnia festiwalowego stała się międzyreligijna modlitwa o pokój na świecie.
Pod przewodnictwem J. Em. Ks. Henryka Kardynała Gulbinowicza modlili się przedstawiciele wyznań chrześcijańskich, gminy żydowskiej i wspólnoty muzułmańskiej.
Uroczystość zakończył występ znakomitego krakowskiego chóru kameralnego "Pro Arte" pod dyrekcją Macieja Tworka. Przy akompaniamencie pozytywu* zespół wykonał z prawdziwie profesjonalnym kunsztem program złożony z dzieł pochodzących z różnych kręgów wyznaniowych. Publiczność zgotowała chórzystom kilkuminutową owację.

*Pozytyw - małe, przenośne organy piszczałkowe służące do akompaniamentu orkiestrze, śpiewakom bądź chórowi. Pozytyw może stanowić także część większych organów i wtenczas bywa wbudowany w balustradę chóru muzycznego jako oddzielna sekcja z własną klawiaturą.

2 października niedziela
Wieczorny koncert, jedyny w tym dniu wypełnił recital znakomitego organisty Andrzeja Ginko. Artysta mieszkający obecnie w Austrii wykonał niemalże w brawurowych tempach dzieła J.S. Bacha, M. Surzyńskiego, F. Nowowiejskiego i A. Guilmanta.
Słuchacze zgodnie ocenili zalety jego gry reagując spontanicznymi oklaskami.

3 października poniedziałek
Wieczorny koncert finałowy poprzedziło słynne nabożeństwo franciszkańskie "Transitus" sprawowane na pamiątkę zaśnięcia św. Franciszka. Z tej okazji okolicznościową homilię do zgromadzonych wygłosił minister prowincjalny OFM o. dr Wacław Chomik.
Na zakończenie wszyscy franciszkanie wznieśli ręce i przy akompaniamencie organów wyśpiewali nad wiernymi przepiękne błogosławieństwo "Niech Pan obdarzy was pokojem".
Festiwal zakończył recital prof. Juliana Gembalskiego, wybitnego organisty i fenomenalnego improwizatora.
Podczas koncertu trwającego półtorej godziny oprócz dzieł organowych Moritza Brosiga* i Feliksa Mendelssohna Bartholdiego mogliśmy wysłuchać olśniewających improwizacji artysty w większości opartych na Ewangelii wg. św. Jana.
Koncert uświetniły również pokazy świetlne, które w połączeniu z muzyką i pięknem sakralnego wnętrza dały niezapomniane wrażenie.

Podsumowując:
Program każdego z koncertów zawierał wyraźne odniesienie do pokoju.
Wydarzenia festiwalowe cieszyły się sporym zainteresowaniem publiczności.
Organy przez cały czas działały bez zarzutu i otrzymywały bardzo pochlebne opinie zarówno ze strony wykonawców jak i słuchaczy. Dodać tu trzeba, że brzmienie instrumentu podobało się także prof. J. Gembalskiemu, co jest tym ważniejsze, że artysta jest uważany za jednego z najwybitniejszych znawców organów w Polsce.
Publiczność i obecni muzycy zgodnie chwalili bardzo dobrą akustykę kościoła.
Na koniec też nasuwa się pewien niemiły wniosek poparty obserwacjami podczas festiwalu. Niektóre osoby z pośród obecnych na koncertach swym głośnym zachowaniem wyraźnie ukazywały, że czeka nas dużo pracy nad kulturą słuchania muzyki w kościele.
Należy stwierdzić, że II Międzynarodowy Festiwal PAX ET BONUM PER MUSICAM okazał się imprezą udaną i godną kontynuacji.

*Moritz Brosig (1815 - 1887) kompozytor, organista, kapelmistrz Katedry Wrocławskiej. Napisał wiele przepięknych utworów organowych, wokalnych i wokalno instrumentalnych. Kompozycje te cechują się wspaniałą harmonią i kunsztem. Stopniowo coraz częściej trafiają do programów koncertowych w Polsce i na świecie. Możemy już zatem mówić o renesansie jego muzyki.